اجرای طرح توسعه کشاورزی، دلیل انجام گمانه زنی در یک تپه تاریخی
در راستای اجرای طرح توسعه کشاورزی در کوهپایههای غربی زاگرس موسوم به «طرح گرمسیری»، برنامه گمانهزنی به منظور تعیین عرصه و پیشنهاد حریم تپه خلیل انجام شد.
![](https://nazemnews.ir/wp-content/uploads/2022/10/4104074.jpg)
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابطعمومی پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، ذبیحالله بختیاری سرپرست هیئت باستانشناسی گفت: تپه خلیل در محل تلاقی دو دشت ذهاب و دشت سرپلذهاب (ذهاب جنوبی)، در میان اراضی کشاورزی روستای زرین جوب واقع شده است.
او تصریحکرد: این اثر تاریخی – فرهنگی با وسعت و گستردگی حدود چهار هکتار، امروزه به صورت پشتهای کم ارتفاع اما وسیع و گسترده در میان اراضی کشاورزی قرار گرفته که سطح و حاشیه آن توسط کشاورزان منطقه به زیر کشت میرود.
این باستانشناس افزود: براساس مجوز پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری فعالیت میدانی این برنامه آغاز و با انجام ۲۵ روز فعالیت میدانی، ۲۰ گمانه در حاشیه تپه خلیل در محدوده عرصه و حریم اثر ایجاد شد.
بختیاری با اشاره به اینکه گمانههای ایجاد شده عمدتاً در فاصله حدود ۵ متر نسبت به آخرین شیب یال تپه و محل پیوستن به اراضی حاشیهای ایجاد شد گفت: به منظور کاوش گمانهها، عوارض و شواهد سطحی و میزان پراکنش قطعات سفال و مواد فرهنگی در حاشیه تپه مد نظر قرار گرفت.
او اظهار کرد: نتایج حاصل از کاوش تمامی گمانههای ایجاد شده، چه در حاشیه تپه و با فاصله از آخرین شیب و همچنین گمانههای ایجاد شده در محدوده عرصه ظاهری محوطه منفی بوده و هیچگونه آثار و شواهد معرف لایه فرهنگی برجا را پدیدار نساخت.
سرپرست هیئت باستانشناسی نتایج کاوش گمانهها را بیانگر این موضوع دانست که بقایای آثار فرهنگی بر سطح پشتهای طبیعی شکل گرفته و لایههای فرهنگی در حاشیه تپه تدام نیافته است و تصریحکرد: پس از کاوش انباشت سطحی قابل کشاورزی، در بیشتر گمانهها نهشته رسوبی سیلتی – رسی، حاصل فرایندهای رسوبی طبیعی مشخص شد که فاقد آثار و شواهد فرهنگی است.
او خاطرنشانکرد: قطعات سفال و مواد فرهنگی به دست آمده از کاوش گمانهها عمدتاً مربوط به لایههای سطحی و قابل کشاورزی و در مواردی در لایه زیر سطحی به صورت آبشُست و رسوبی است.
این باستانشناس با اشاره به اینکه در طی سالهای گذشته (سال ۱۳۹۷)، طرح عبور لولههای انتقال آب (طرح گرمسیری)، در سطح پشته شمال غربی تپه خلیل اجرا شده و نیمه شمال غربی محوطه توسط ماشینآلات تخریب و گودبرداری شده اظهارکرد: بیشتر پراکنش موادفرهنگی و قطعات سفالی قابل مشاهده در سطح محوطه، خصوصاً پشته شمال غربی حاصل دخل و تصرفات صورت گرفته در محوطه و تخریب کامل لایههای فرهنگی است.
او گفت: براساس نتایج حاصل از گمانهزنی در حاشیه پشته شمال غربی و با توجه به مسیر لوله انتقال آب و همچنین مواد فرهنگی پراکنده بر سطح محوطه، لایههای فرهنگی پشته شمال غربی گستردگی چندانی نداشته که در طی اجرای طرح گرمسیری به شدت تخریب شده و کاملاً از بین رفته است.
بختیاری در پایان تصریحکرد: براساس مطالعه مواد فرهنگی جمعآوری شده از سطح محوطه و حاصل از کاوش گمانهها، لایههای فرهنگی تپه خلیل معرف فرهنگ عبید جدید و اوروک با شاخصه سفالهای نخودی منقوش و کاسه لبه واریخته است.